Κατσαρίδες Ενημέρωση

Οι κατσαρίδες (cockroaches) είναι γνωστές σ’ όλους. Καταπολεμάτε με απολύμανση. Η απολύμανση έχει στόχο την καταπολέμηση των μικρόβιον αλλά και την αντιμετώπιση του εντόμου. Οι κατσαρίδες είναι μάστιγα τον καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος. Για την καταπολέμηση με απολύμανση χρειάζεται να έχουμε αρκετές γνώσεις για την μορφολογία και τη βιολογία. Σε αυτό το άρθρο περιγράφουμε μορφολογία, βιολογία και απολύμανση.

Εξελικτική ιστορία της κατσαρίδας.

Από μορφολογική και ανατομική πλευρά, θεωρούνται πρωτόγονα έντομα. Έκαναν την εμφάνισή τους στην εξελικτική ιστορία της ζωής κατά τη Λιθανθρακοφόρο περίοδο. 250 – 300 εκατομμύρια χρόνια πριν. Φαίνεται ότι έχουν υποστεί ελάχιστες αλλαγές σ’ όλο αυτό το μεγάλο χρονικό διάστημα.

Κατσαρίδες

Είδη Κατσαρίδας.

Οι κατσαρίδες υπάγονται στην υπόταξη Blattaria, της τάξης Dictyoptera. Ανήκουν τα Mantodea (Μαντοειδή), χαρακτηριστικό είδος των οποίων είναι το γνωστό «Αλογάκι της Παναγίας». Τα Blattaria υποδιαιρούνται σε 4 έως 20 οικογένειες. Ο αριθμός των οποίων αποτελεί αντικείμενο διαφωνίας μεταξύ των ειδικών στο θέμα αυτό. Είναι γεγονός ότι από τα 4.000 περίπου είδη κατσαρίδων, τα οποία έχουν περιγράφει’ σ’ όλο τον κόσμο. Τα συνανθρωπικά αντιπροσωπεύουν ποσοστό μικρότερο του 1% και ανήκουν στις οικογένειες Blattellidae και Blattidae. Τα πιο σημαντικά είδη, από άποψη δημόσιας υγείας, είναι: Blatta orientalis (Blattidae), και Blattela germanica, Periplaneta americana, Supella longipalpa (Blattellidae). Όλα αυτά τα είδη έχουν καταγραφεί στην Ελλάδα.

Blatta orientalis

Το είδος Blatta orientalis (κοινή κατσαρίδα) έχει χρώμα σκούρο ή μαύρο. Το μήκος 2,5 cm, φτερά που δεν καλύπτουν τελείως την κοιλιά στο αρσενικό, ενώ είναι υποτυπώδη στο θηλυκό. Το θηλυκό, στη διάρκεια της ζωής του, παράγει 18 ωοθήκες, κάθε μια με 16 αυγά. Ήταν το πιο συχνό είδος στην Αθηνά στη διάρκεια της γερμανικής κατοχής. Τη βρίσκουμε στους υπονόμους του σπιτιού η της πολυκατοικίας. αλλά μπορεί να μας επισκεφτεί πετώντας φτάνοντας ακόμα και 8-το όροφο.

Γερμανικά blattela

Η Blattela germanica (γερμανική κατσαρίδα) έχει μήκος σώματος 1,0 – 1,5 cm. Φτερά που καλύπτουν όλη την κοιλιά στο αρσενικό, αλλά αφήνουν τα τελευταία τμήμα¬τα του θηλυκού ακάλυπτα. Στο πρωνότο του θώρακα φέρει 2 επιμήκεις και παράλληλες σκοτεινού χρώματος γραμμές ή λωρίδες. Είναι το πιο κοινό είδος στις κουζίνες σπιτιών και εστιατορίων γενικά στα καταστήματα. Το θηλυκό έχει διάρκεια ζωής 6-7 μήνες. Στο διάστημα αυτό εναποθέτει 4-6 ωοθήκες κάθε μια με 28-56 αυγά (μέσος όρος 40). Ο βιολογικός κύκλος συμπληρώνεται με 6 εκδύσεις σε 2-3 μήνες.

Supella longipalpa

Η Supella longipalpa (κατσαρίδα επίπλων) με μήκος σώματος παρόμοιο με τη γερμανική κατσαρίδα. Έχει χρώμα καστανό ή ξανθό και φέρει στο πρωνότο του θώρακος 2 χιαστές ταινίες ανοιχτού χρώματος. Στη βάση των φτερών κοντά στο κεφάλι και η άλλη στο ύψος του δευτέρου ζεύγους ποδιών. Είναι είδος οικοδίαιτο που καταγράφηκε στην Ελλάδα για πρώτη φορά το 1995.

Periplaneta americana

Η Periplaneta americana (αμερικανική κατσαρίδα) είναι το μεγαλύτερο συνανθρωπικό είδος στις εύκρατες περιοχές. Έχει μήκος σώματος 3-5 cm και χρώμα κόκκινο-καστανό. Τα φτερά είναι μακρύτερα στο αρσενικό, αλλά και στα δυο φύλα καλύπτουν πλήρως την κοιλιά. Το είδος αυτό είναι κυρίως υπαίθριο και μόνο ευκαιριακά οικοδίαιτο. Το συναντάμε σε σκοτεινά και υγρά μέρη, όπως είναι οι υπόνομοι, σκουπιδότοποι, υπόγεια, κοιλότητες δένδρων, αποθήκες κ.λπ. Το προσδόκιμο ζωής αυτού του είδους είναι 2 χρόνια. Στη διάρκεια αυτή εναποθέτει 10-90 ωοθήκες, κάθε μια από τις οποίες έχει 16±2 αυγά. Ο βιολογικός κύκλος διαρκεί 12 περίπου μήνες. Είδη κατσαρίδας

Βιολογικός κύκλος των κατσαρίδων

Ο βιολογικός κύκλος των κατσαρίδων αποτελείται από το αυγό, τη νύμφη και το ενήλικο θηλυκό / αρσενικό (ημιτελής μεταμόρφωση). Το θηλυκό γεννά τα αυγά μέσα σε μια θήκη (ootheca). Η γερμανικές κατσαρίδες, τη διατηρούν εμφανώς στο οπίσθιο μέρος του σώματος. Τη θήκη  2-3 εβδομάδες προτού την εναποθέσουν στον ελεύθερο χώρο. Άλλα είδη την εναποθέτουν σε 1 ή 2 ημέρες.
Οι νύμφες που εκκολάπτονται από τα αυγά είναι σχεδόν λευκές χωρίς φτερά.
Ο αριθμός των εκδύσεων των νυμφών μέχρι το ενήλικο στάδιο διαφέρει ανάλογα με το είδος. Σε πολλές περιπτώσεις είναι δύσκολο να προσδιορισθεί. Κυρίως λόγω της τάσης των εντόμων αυτών να καταβροχθίζουν τα απορριφθέντα δερμάτια τους (cast skins). Στην αμερικανική κατσαρίδα υπολογίζεται ότι υπάρχουν μέχρι και 13 εκδύσεις στο στάδιο της νύμφης.

Διατροφικές επιλογές της κατσαρίδας.

Τα στοματικά μόρια της κατσαρίδας είναι μασητικού τύπου (chewing). Θεωρούνται δε παμφάγες αφού ικανοποιούν τις διατροφικές τους ανάγκες από ευρύ φάσμα οργανικών ουσιών. Οι διατροφικές τους ανάγκες περιλαμβάνει ακόμη και ιχθυόκολλα, βαφές τροφών, ρύπους ενδυμάτων, φρέσκο ή ξηρό αίμα, πτύελα, απεκκρίματα κ.λπ. Ωστόσο, έχουν ιδιαίτερη προτίμηση για τροφές που περιέχουν ζάχαρη ή άμυλο. Οι κατσαρίδες έχουν την ικανότητα να επιζούν χωρίς τροφή μέχρι και ένα μήνα, πολύ λιγότερο όμως χωρίς νερό.

Πότε βλέπουμε κατσαρίδες;

Είναι νυχτόβια έντομα, αλλά όταν οι πληθυσμοί τους είναι αρκετά μεγάλοι περιφέρονται και κατά τη διάρκεια της ημέρας. Σαν κρησφύγετα χρησιμοποιούν σκοτεινά και υγρά μέρη σε ρωγμές τοίχων, χάσματα σε σωληνώσεις, συσσωρευμένα αντικείμενα (φιάλες, εφημερίδες, κούτες, κ.λπ.), χώρους. Κάτω και πίσω από ψυγείο, φούρνο, κάτω από το νεροχύτη της κουζίνας, ντουλάπια, συρτάρια κ.λπ.

Χαρακτηριστικά της κατσαρίδας.

Οι κατσαρίδες είναι έντομα που δεν τσιμπούν ή κεντρίζουν. Εν τούτοις, η παρουσία τους μπορεί να προκαλέσει αηδία, φόβο, πανικό, υστερία ή παραισθήσεις. Έχουν τη συνήθεια να «ξερνούν» κατά διαστήματα μέρος της μερικώς χωνευμένης τροφής και να αφήνουν περιττώματα παντού. Από τα στοματικά μόρια και ειδικούς αδένες του σώματος τους εκκρίνουν στο περιβάλλον ουσίες με χαρακτηριστική οσμή μούχλας ή κλεισούρας. Αυτά προκαλούν σε ευαίσθητα άτομα αλλεργικές αντιδράσεις. Η αλλεργία από κατσαρίδες εκδηλώνεται με ρινόρροια, φτάρνισμα και δερματικούς ερεθισμούς. Σε σπάνιες περιπτώσεις η αλλεργία εκδηλώνεται με συμπτώματα του αναπνευστικού συστήματος. Είναι δυνατόν να προκαλέσουν αναφυλακτικό σοκ ή και το θάνατο.

Τι μικρόβια μεταφέρουν οι κατσαρίδες

Τροφές, νερό και μαγειρικά σκεύη είναι σε πολλές περιπτώσεις εκτεθειμένα σε μόλυνση από κατσαρίδες. Οι κατσαρίδες μεταφέρουν παθογόνους μικροοργανισμούς και παράσιτα στο εσωτερικό και εξωτερικό του σώματός τους. Έρευνες στην Ελλάδα και το εξωτερικό έδειξαν την παρουσία στις κατσαρίδες βακτηρίων, πρωτόζωον και αυγών ελμίνθων. Οι κατσαρίδες θεωρούνται υπεύθυνες για τροφικές δηλητηριάσεις, δυσεντερία, διάρροια και γαστρεντερίτιδα.

Καταπολέμηση κατσαρίδας

Ένας συνετός και ολοκληρωμένος έλεγχος των κατσαρίδων προαπαιτεί έρευνα για να εντοπιστούν οι πηγές και το μέγεθος του προβλήματος. Η αντιμετώπιση θα πρέπει να περιλαμβάνει:
• Εφαρμογή συνθηκών υγιεινής.
• Κατασκευαστικά μέτρα
• Εφαρμογή εντομοκτόνων.
Η διατήρηση καλών συνθηκών υγιεινής είναι βασική και απαραίτητη παράμετρος, για επιτυχημένη και οριστική διαρκή απαλλαγή οποιουδήποτε χώρου από κατσαρίδες.

Εφαρμογή συνθηκών υγιεινής.

Οι συνθήκες που ευνοούν την παρουσία κατσαρίδων είναι η ύπαρξη εκτεθειμένων τροφών (ανθρώπου και κατοικίδιων ζώων).  Τα άπλυτα πιάτα κι άλλα μαγειρικά αντικείμενα στην κουζίνα, οι βρύσες και σωλήνες νερού που στάζουν. Οι άδειες φιάλες και τα κουτάκια αναψυκτικών και μπύρας, η συσσώρευση των χαρτοκιβωτίων, των περιοδικών και εφημερίδων. Το περιβάλλον ή καταστάσεις που προσφέρουν τροφή, νερό και κρησφύγετο στις κατσαρίδες.

Κατασκευαστικά μέτρα

Οι κατασκευαστικές προστασίες αφορούν την κάλυψη ρωγμών και χασμάτων σε τοίχους, πατώματα, οροφές και την επιδιόρθωση υδραυλικών και ηλεκτρικών εγκαταστάσεων. Οι πόρτες και τα παράθυρα δε θα πρέπει να αφήνουν κενά. Τα κενά επιτρέπουν την είσοδο των κατσαρίδων από τους εξωτερικούς χώρους. Στα μέτρα αυτά απαιτείται επιτακτικά και η χρήση πολλών χημικών ουσιών, ιδιαίτερα όταν επιχειρείται η γρήγορη λύση.

Απεντομώσεις κατσαρίδων.

Για την απεντόμωση της κατσαρίδας, διατίθενται στην αγορά αρκετά εντομοκτόνα υπό μορφή γαλακτωμάτων, διαλυμάτων, αερολυμάτων, σκόνης και δολωμάτων Gel. Η σωστή επιλογή εξαρτάται κάθε φορά από την περίπτωση. Σε συρτάρια, ντουλάπια με πιάτα και μαγειρικά σκεύη η σωστή επιλογή είναι η χρήση δολωμάτων τζελ και κολλητικών παγίδων.
Ένας γενικός κανόνας για τη χρήση των εντομοκτόνων είναι η πιστή εφαρμογή. Σύμφωνα με τις οδηγίες που αναγράφονται στην ετικέτα του προϊόντος. Προσεκτική χρήση τους στους χώρους, όπου διατηρούνται, παρασκευάζονται ή υπάρχουν τροφές. Πρέπει επίσης να επισημανθεί ότι η υπερβολική χρήση εντομοκτόνων μπορεί να είναι απωθητική για τις κατσαρίδες. Είναι πιθανόν να δημιουργήσει ανθεκτικότητα σ’ αυτές. Να προκαλέσει δηλητηρίαση στα άτομα και οικοδίαιτα ζώα, που ζουν στο χώρο της χρήσης τους.

 

Διττέ τα νέα μας site.